Изложба од Конкурсот на Министерството за култура за откуп на ликовни дела

Министерството за култура на Република Македонија, Музејот на современата уметност – Скопје и Националната галерија на Македонија ќе ја промовираат изложбата на дела од Конкурсот на Министерството за култура за откуп на ликовни дела од областа на визуелните уметности за 2014 година, на 30 март 2015 година (понеделник), во 12 часот, во НУ Национална галерија на Македонија, објект Чифте амам.

otkupeni dela cifte amam

Од пристигнатите 228 пријави или вкупно 605 дела, петчлената стручна комисија, направи селекција на 64 уметнички дела, од различни визуелни медиуми: слики, скулптури, објекти, инсталации и видео инсталации од повеќе еминентни автори, како од постарата, средната, како и од помладата генерација уметници со цел поттикнување и стимулирање на нивниот иден творечки развој. Најголемиот дел од откупените дела се наменети за збогатување на збирките и поставките на Музејот на современата уметност и Националната галерија на Македонија.

Меѓу откупените дела кои се делигирани во збирката на Музејот на современата уметност се наоѓаат авторите: Жанета Вангели, Благоја Маневски, Славица Јанешлиева, Беди Ибрахим и др. За збирката на Националната галерија откупени се делата на: Ристо Калчевски, Симон Шемов, Рубенс Корубин, Веле Ташовски, Томе Аџиевски и др.

Изложбата ќе биде отворена за увид на македонската јавност до 07.04.2015 година.

_____________________________________________________

На Конкурсот пристигнале 605 дела од различни визуелни медиуми (слики, скулптури, објекти, инсталации и видеоинсталации) од сите генерации македонски уметници, а петчлената стручна комисија избрала за откуп 64 дела …

chifte otkup 06a izlozba

Од денеска до 7 април во галеријата Чифте амам е отворена изложба на дела прифатени на првиот Конкурс на Министерството за култура за откуп на ликовни дела од областа на визуелните уметности за 2014 година. На Конкурсот пристигнале 605 дела од различни визуелни медиуми (слики, скулптури, објекти, инсталации и видеоинсталации) од сите генерации македонски уметници, а петчлената стручна комисија избрала за откуп 64 дела. По изложбата во Чифте амам, 21 дело ќе бидат дел од збирката на Музејот на современата уметност, 15 ќе ги добие Националната галерија на Македонија, а некои од делата ќе бидат подарени во државни институции.

Отворајќи ја изложбата во Чифте амам, министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска истакна дека со избраните 64 дела ќе се дополнат фондовите на институциите од ликовната уметност со дела на повеќе еминентни автори кои, како што рече, со своето творештво оставиле траен белег во македонската ликовна уметност.

- Автори кои дадоа исклучителен, индивидуален придонес во развојот на ликовната уметност во Република Македонија, уметници кои учествувале на значајни манифестации во земјава и во странство, како и дела од помладата генерација уметници со истакнат ликовен израз за кои ова ќе биде значаен поттик во натамошното дефинирање на нивниот творечки идентитет – истакна Канческа-Милевска.

02 izlozba

Таа е уверена дека оваа стимулативна мерка ќе има долгорочни придобивки за македонската ликовна уметност. Пред еден месец завршил и вториот Конкурс за откуп на ликовни дела од областа на визуелните уметности за 2015 година, а избраните повторно ќе бидат презентирани на изложба.

Овој проект, кој е дел од Националната стратегија за развој на културата за периодот 2013-2017, го поздравија првите луѓе на МСУ и НГМ, Елиза Шулевска и Маја Неделковска-Брзанова, и уметникот Данчо Ордев во името на Друштвото на ликовните уметници на Македонија.

chifte otkup 04 izlozba

- Ова е пресек на ликовното творештво во Македонија – имаме од сите возрасти, од сите правци, од сите сензибилитети. Од изложбата се гледа дека комисијата имала критериум зашто не видов творба со сомнителен карактер. Во името на уметниците, целосно ја поддржувам оваа акција, затоа што имаме вакуум од околу 20 години – во 1990-тите беа последните откупи. Во интерес е на самите автори, а особено во интерес на институциите на кои ќе им бидат дадени овие дела и тие ќе бидат национално творештво. Сите овие автори и дела ќе останат документ на времето – рече Ордев.

Директорките на МСУ и НГМ нагласија дека со конкурсите перманентно, а не инцидентно како досега, ќе бидат збогатувани нивните колекции, дека се поттикнуваат уметниците да творат, се валоризира нивниот труд и нивните дела стануват подостапни и видливи за публиката.

no comments

Read more...

Изложба на црногорските уметници Ратко Одаловиќ и Сретен Милатовиќ

Во Националната галерија на Македонија, објект Чифте амам, на 25 март 2015 година, во 19.30 часот, ќе се отвори изложба на црногорските уметници Ратко Одаловиќ и Сретен Милатовиќ.

Ratko Odalovic 03

На оваа изложба Ратко Одаловиќ се претставува со колористички цртежи во темнокафеав тоналитет со окер, розови, жолти и сини акценти и површини. Тоа се композиции реализирани со редукција и се исклучително декоративно богати – со орнаментален репертоар што почива на принципите на horror vacui (страв од празен простор) внатре во просторот, кој го опфаќа централниот мотив – симплегма на човековата фигура/креатури и елементи на машинската индустрија. Некогаш се сведени на изолирани карикатурални ликови со модификувани внатрешни организми или линеарни клопчиња со кои се симулира човековиот нервен систем или крвотек. На овие дела, пред сè, до израз доаѓаат авторовите високи естетски вредности, минуциозност и исклучителна цртачка вештина.

Crna Gora PokanaНа цртежите доминираат чудесни направи со невидлив/видлив човек што е само делумно сроден на својата прилика. Меѓутоа, вниманието место на човековото битие се поместило кон структурата и функцијата што се однесува на индустриската и на космичката енергија.

Во делото со наслов „Ноќ 1“, наменски конципирано за просторот во Националната галерија на Македонија во Скопје, Сретен Милатовиќ во своите анализи за скулптурата за разлика од порано оди чекор понатаму. И понатаму главен елемент се темните гранитни квадранти, но овојпат уметникот избира вид што е најблизу до Острошкиот камен по структурата и по бојата. 33 правилно исечени квадранти со исти димензии (25х25х7 см), со длабоки врежувања на горната површина во вид на „свежо изорана земја, не се повеќе тесно сложени еден покрај друг така што создаваат единствена површина што сугерира раскошен, нерамен, а воедно и немилосрден црногорски пејзаж.

Правилно исечени, со остри агли и измазнети страни, со значително поплошни „лица“, сугерираат форма што не може да се најде во природата, а која е обид на „надмоќта“ – манифестирање на „човековата сопственост/влијание над хаосот на природата“8. Тие се темни, но не се црни, туку веќе темносиви и како да се „внимателно сенчени со молив“, носат сенки во наборите. Се воочува и свртување и кај другиот, еднакво важен елемент во делото – чакалот, кој веќе не е гранична линија, бела маргина што ја дава контурата. Избира темен песок – гранитна ризла со поситна гранулација, по која квадрантите се распоредени како созвездија во космичко пространство, од чиј меѓусебен однос се создаваат нови релации. Како што Лубарда, „кој себеси си даде тешка задача од сивиот тон да извлече наполна колористична слика“9 и во темната ноќ без месечина на Милатовиќ, ноќ што проголтува сè, сепак ја чувствуваме неговата придушена светлина.

Ратко Одаловиќ е роден на 24.11.1964 година во Граховац, Црна Гора. Основно училиште завршил во Граховац, средно училиште во Подгорица – насока уметнички дизајн. Факултет за ликовни уметности запишал во Белград 1985 година и дипломирал во класата на Живоин Турински во 1990 година. Магистарска изложба на слики имал во 1993 година во Галеријата „Kolarčeva zadužbina“, кога и магистрирал во класата на професорот Живоин Турински. Работи како вонреден професор на Факултетот за ликовни уметности во Цетиње.

Сретен Милатовиќ е роден на 01.03.1966 година во Никшиќ. Завршил Академија за ликовни уметности, оддел вајарство во Сараево, 1992 година, во класата на професорот Алија Кучукалиќ. Магистрирал во 2007 година на Факултетот за ликовни уметности во Цетиње. Од 2009 година работи со звање доцент на Универзитетот во Источно Сараево, АЛУ-Требиње. Живее и работи во Требиње и Никшиќ.

Изложбата ќе ја отворат г-ѓа Маја Неделкоска Брзанова, директор на Националната галерија на Македонија и проф. Павле Пејовиќ, директор на Народниот музеј на Црна Гора.

no comments

Read more...

„Ние сите сме сами во ова“  ќе ја претставува Македонија во Венеција

nie site sme sami vo ova 1

Проектот „Ние сите сме сами во ова“ на Христина Иваноска и Јане Чаловски ќе ја претставува Македонија на годинашното 56. Биенале на уметноста во Венеција. Станува збор за инсталација со три ѕида на кои архитектонски и математички е отсликана димензијата на црквата „Свети Ѓорѓи“ од Курбиново, од 12. век, во размер 1:2.

Преку ова свое дело, двајцата уметници се занимаваат со вербата како емотивна и интелектуална состојба, но и како своевидна социо-патолошка анамолија. Според комисијата која го направи изборот, „Ние сите сме сами во ова“ е квалитетно и современо осмислен проект, компатибилен со светските трендови, содржински и ликовно високо изграден, технички многу лесно изводлив, читлив за стручната јавност и пошироката публика.
„Ние сите сме сами во ова“

Автори/уметници: Христина Иваноска и Јане Чаловски
Комесар: Маја Наделкоска-Брзанова, в.д. директор на НУ Национална галерија на Македонија.
Куратори: Башак Шенова (Basak Senova) и Маја Чанкуловска-Михајловска

Влијателниот Вaлтер Бенjамин, чија луцидна теоретска мисла е сеуште актуелна, ќе каже: – Да се артикулира минатото историски, не значи да се признае на “начин на кој навистина се случило”. Тоа значи да се придржуваме до меморијата која ќе блесне во момент на опасност. Историскиот материјализам тежнее да ја задржи онаа слика од минатото, која неочекувано му се појавува на човекот кога тој ќе се издвои од историјата во момент на опасност. Опасноста влијае, како и врз содржината на традицијата, како и врз оние кои ја восприемаат. Затоа, во секоја ера мора да се направи обид да се оттргне традицијата од конформизмот кој стреми да ја надвладее.

Оттука, во контекст на пошироката тема на претстојното издание на Венециското Биенале 2015 насловено „Сите иднини на светот“, која се осврнува токму на Бенjаминовото толкување на делото на Пол Кле и неговиот Ангелус Новус (како претстава на ангелот на историјата и неговото реинтерпретирање денес), делото „Ние сите сме сами во ова“ ги поставува прашањата за одговорноста на поединецот, апликативни врз локалниот, но и врз „состојбата на работите“ и „изгледот на нештата“ (според кураторот Okwui Enwezor) во поширокиот глобален контекст.

„Ние сите сме сами во ова“ на уметниците Христина Иваноска и Јане Чаловски кои соработуваат уште од 2000 година, е мултидициплинарен ликовен зафат кој ја тематизира претставата за вербата, како емотивна и интелектуална состојба, и своевидна современа социо-политичка аномалија. Проектот е пред се истражувачки и создаван во повеќе етапи, и произлегува од силен интерес кон идејата за реактивирање, или пак реанимирање, на нови релации кои произлегуваат од реконтекстуализирање на сликарското дело на анонимниот автор од црквата од XII век „Свети Ѓорѓи“ од Курбиново (видена како предзнак за идејата на истражувачки центар) во дијалог со современите концепти за истражувачка, концептуална и концепт-базирана уметност.

Во овој проект Иваноска и Чаловски и нивните тематски определби – иконографијата и јазикот, архивираното и недокументираното, научното наспорти вернакуларното – изворното познавање на нештата, се во самата срж на проектот и го прават несекојдневно визуелно и интелектуално искуство за гледачот кое јасно комуницира со својот современо концептуализиран ликовен јазик. Двајцата уметници во своите изложени дела се занимаваат со вербата (или немањето верба како современа аномалија?), која не се задржува на религиозното верување, туку на преиспитување на сопствените вредности и своите верувања. Се појавува прашањето како и во што можеме да веруваме денес и каква е улогата на уметноста во однос на вербата? Цртежите и објектите на Чаловски на пример, кои се базираат врз записи на американскиот уметник Пол Тек претендираат да ја претстават личната борба на уметникот низ три аспекти: продукцијата на сопствените дела, задржувањето на вербата во делата, и прилагодување на очекувањата за тоа како ќе бидат прифатени, третирани и разбрани истите од публиката.

Сепак, делото на Иваноска и Чаловски е особено актуелно и отворено по однос на прашањата кои освен што се функционални во светот на уметничката експертиза и практика, се прошируваат надвор од границите на истата, во реалниот живот. Во контекст на поширокиот проект на Венециското Биенале, каде идејата за изложбата се поставува во вид на сцена, во рамки на која ќе бидат истражувани историски и аисториски тематски проекти, ова дело претставува историска траекторија од гласови, која без разлика дали е низ говорот на зографот од Курбиново, или оној на Симон Веил, Лиз Иригаре или Пол Тек, низ референтен ликовен јазик ги третира причините, потребите и конвенциите (како и начините на кои поединецот пристапува за да ги избегне истите) за верувањето адресирано до уметнички, активистички, социјални, колективни, но и индивидуални засегнатости.

Самата инсталација е налик на простор во кој архитектонски и математички е отсликана димензијата на црквата во сразмер 1:2. Трите ѕида од инсталацијата кореспондираат со јужниот, источниот и северниот ѕид на црквата (западниот е изоставен бидејки го симболизира влезот во инсталацијата). Истите се изработени од дрвена конструкција која наликува на функционален модел/ прототип за простор кој е ослободен од постоечка ѕидна конструкција. Трите ѕида се употребени за насликување на првото дело – ѕиден цртеж во минималистичката форма кој го отсликува фрескописот во црквата. Овој цртеж е изведен во современа технологија која сепак е информирана од стариот начин на цртање на основите во црквата, со малтерна основа, а потоа апликација на пигмент.

Во ѕидниот цртеж се инкорпорирани поединечни дела на двајцата автори во форма на текст-базирани цртежи, конструкции, објекти. Хартиените конструкции на Иваноска се создадени директно во дијалог со списите на Симон Веил (Simone Weil, 1909-1943) која e француски филозоф од еврејско потекло, христијански мистик и политичка активистка, и Лис Иригаре (Luce Irigaray, 1930-), француска феминистка, филозоф и културен теоретичар од белгијско потекло. Нивните гласови се испреплетени и прочистени, сведени до знак, симбол на една внатрешна борба. Симон Веил ја преиспитува својата вера во Бога сметајќи дека е тоа лична определба и пат низ кој се оди сам и заради кој не ѝ е потребна поддршката од католичката црква ниту крштевањето, како институционален чин, за да ja осигура нејзината светост. Делата на Лис Иригаре на некој начин ја објаснуваат емоционалната и необјаснива (љубовна) релација со Бог кои ги надополнуваат исказите на Симон Веил. Во нејзиниот текст “La Mystérique” од нејзината книга Speculum de l’autre femme (1974), таа ја преиспитува посветеноста на жената кон Бога, прашувајќи се: Но ако човек не е повикан, како да се справи со ова, дури и да поседува страст за вакви потфати?

Цртежите и објектите на Чаловски се однесуваат на поетиката во размислувањата и преписките на американскиот уметник Пол Тек (Paul Thek, 1933-1988) како и на ликовниот јазик добиен преку физичко отстранување на сликите од иконите. Пол Тек, кон кој Чаловски негува долгогодишен интерес, е значаен по неговите спиритуални дела создадени во седумдесетите години од минатиот век во Европа, и неговиот однос кон учењето на мистикот Мастер Екарт. Тек е заслужен за етаблирање на она што денес го нарекуваме инсталациска уметност и временски-детерминирана уметничка практика и отфрлање на воспоставените постулати на „одржливост“ на делото во контектст на институционалната рамка. Додека неговите дела се славени, истовремени истите се и исфрлани од музеите кои не можеле или пак не сакале да најдат начин истите да опстанат. Чаловски има создадено серија на цртежи и писма кои се базирани на најдени и досега необјавени лични белешки на Пол Тек. Белешките се откриени во колекцијата на Егидио Марзона (Egidio Marzzona), во Берлин, во 2013 година.

Споредбено со Тек, Зографот во Курбиново не ги усвојува во целост основите на византиската естетика, која е доминантна во визуелниот јазик на живописите во православните цркви, туку создава нов стил кој влече свои корени и од старомакедонската орнаментика на словенските кирилски ракописи. Заради анонимноста на авторот и непостоење на друга црква на територијата на Македонија живописана во истиот стил, идентитетот на зографот може до некаде да се деконструира само врз основа на овој споменик, па некои историчари ќе забележат дека тој бил многу култивиран и суптилен со префинет дух, но во исто време спонтан, импулсивен и непредвидлив. Токму оваа негова двојност меѓу крајната префинетост и максималната експресивност е пресликана во неговиот израз во кој доминира експресијата изразена преку самата линија, нагласената издолженост на телата која им дава елеганција и префинетост, и богатството на облеката, а особено драперијата која е разгранета како да била под под силовит налет на ветер и осамосталена во својата колоритна дефинираност. Она што тој ќе го создаде за некои експерти ќе претставува последно цутење на тој драгоцен 12 век од кој ќе се изроди една нова уметност.

Пресликувањето на живописаните ѕидови, каде местата на постоечките сочувани фрески се претставени само со златна боја, од една страна му дава ново световно значење на просторот, но од друга страна анулирајќи ја визуелноста на сликата која го одвлекува вниманието, не наведува да се замислиме колку само било значајно тоа сојузништво на црквата и зографот, т.е. институцијата и уметникот. На црквата и треба визуелниот јазик преку кој се претставуваат клучни сцени и личности од светите книги за да им ја доближи религијата на верниците, а зографот е оној кој изнаоѓа начин да се изрази себе си дури и во овој каконизиран простор на вертикали и хоризонтали.

no comments

Read more...

Изложба на Теута Хоџа-Имери во КИЦ Софија

Во организација на Националната галерија на Македонија во соработка со Културно информативниот центар на Република Македонија во Софија, Бугарија, на 16 декември 2014 година (вторник) во 18:30 часот ќе биде отворена изложба на Теута Хоџа-Имери во Културно информативниот центар на Република Македонија во Софија, Бугарија.

slika

Интимниот дневник во делата на авторката е проткаен со фрагменти од нејзиниот автобиографски, автореферентен љубовен дискурс, но во случајот семејниот. Дискретно, од една слика во друга, тој се јавува како лајтмотив, и на различни начини понира и наново се појавува, прелевајќи се, и расејувајќи се низ богатата колористичка експресија на нејзините апстрактни слики.

Секое платно на авторката претставува знак на сеќавање, но и омаж на некогашната заемна љубов испреплетена со радост, ведрина и внатрешна хармонија. Звуците од колористики разиграните сегменти, низ својот внатрешен синестезички принцип, на извесен начин се прелеваат во музички фрази, во траги на некогаш испеаните приспивни или љубени мелодии. Оттука сеќавањето за авторката, во овој циклус, претставува materia prima, од која ја изгради севкупната симфониска структура на нејзината полизначна и полифонична ризница на љубовта.

Изложбата ќе ја отворат г-ѓа Маја Неделкоска Брзанова, директор на Националната галерија на Македонија и г-дин Васко Шутаров, директор на Културно информативниот центар на Република Македонија во Софија.

no comments

Read more...

Ретроспективна изложба на Вељо Ташовски – поставка

Ретроспективната изложба На Вељо Ташовски претставува пресек на целокупното творештво на авторот, опфаќајќи ги сите периоди во неговото творештво. Станува збор за повеќе слики во комбинирана техника. Ликовниот дискурс на Ташовски се реализира во просторот меѓу илузијата и симулацијата.

veljo tashovski 2

Вељо Ташовски е роден 1949 г. во с. Осој (Дебарско). Во 1975 г. завршил Академија за ликовни уметности – сликарски одел во Љубљана, каде и магистрирал 1979 г. Од 1976 до 1985 г. бил член на Друштвото на ликовни уметници во Словенија, а од 1976 г. е член на Друштвото на ликовни уметници на Македонија. Работел како професор на Факултетот за ликовни уметости во Скопје.

no comments

Read more...

Ретроспективна изложба на Вељо Ташовски во Даут пашин амам

Во Националната галерија на Македонија, објект Даут пашин амам, на 4 декември 2014 година (четврток), во 20 часот, ќе се отвори ретроспективна изложба на Вељо Ташовски.

Tashovski Tashoski

Ретроспективната изложба На Вељо Ташовски претставува пресек на целокупното творештво на авторот, опфаќајќи ги сите периоди во неговото творештво. Станува збор за повеќе слики во комбинирана техника. Ликовниот дискурс на Ташовски се реализира во просторот меѓу илузијата и симулацијата. При тоа авторот се откажува од илузијата во нејзината класична означеност, но од друга страна, тој ја користи симулацијата во најмекиот и најприродниот вид, отворајќи пат кон индивидуалната ликовност.

Идејата на авторот е преку ваквиот привид да ја нагласи основната специфичност на сликарството – двете димензии, односно апстрактната конотација на сликата создавајќи специфична “ликовна претстава на двата плана”. Користејќи ја иконографијата на мрежата тој ја дефинира “просторноста” на сликата. Таа, мрежата го ограничува просторот, но во ист момент овозможува и поглед низ, поглед и од оваа и од онаа страна, слободна циркулација, како метафора на бескрајната комуникација на просторите.

Композицијата што го следи принципот на апстрактното сликарство, флуидот на сликарската материја, отсуството на третата димензија…, свилата, бришењето на ефектот на прозорецот, атмосферата на тишина и спокојство – сите тие настојуваат да ги опросторат “сликаните” претстави на Ташовски до ниво на посакуваниот ефект на бескрајноста, до создавањето на слика-простор.

Оваа ретроспективна изложба претставува заокружување, и своевиден пресек на творештвото на овој рано починат автор, кој што има свое значајно место и улога во афирмацијата на македонската современа ликовна уметност.

Вељо Ташовски е роден 1949 г. во с. Осој (Дебарско). Во 1975 г. завршил Академија за ликовни уметности – сликарски одел во Љубљана, каде и магистрирал 1979 г. Од 1976 до 1985 г. бил член на Друштвото на ликовни уметници во Словенија, а од 1976 г. е член на Друштвото на ликовни уметници на Македонија. Работел како професор на Факултетот за ликовни уметости во Скопје.
Имал повеќе самостојни изложби во Македонија и Словенија, а земал учество и на голем број групни изложби во Словенија, Македонија, Италија, Полска, Хрватска, Грција, Романија, Србија, Чешка, Словачка, САД итн. Добитник е и на бројни награди во Македонија, Словенија, Хрватска и Србија.

Изложбата ќе ја отвори г-ѓа Маја Неделкоска Брзанова, директор на Националната галерија на Македонија.

________________________

Фотографии од отворањето на изложбата.

no comments

Read more...

Изложба по повод Меѓународниот ден на лица со посебни потреби

Во Националната галерија на Македонија, објект Мала станица, на 2 декември 2014 година (вторник) во 13 часот ќе се отвори изложба по повод Меѓународниот ден на лица со посебни потреби, со наслов Сите сме еднакви.

site sme ednakvi

Во таа насока Националната галерија на Македонија преку изложбата ,,Сите сме еднакви,, го одбележува Меѓународениот ден на лицата со посебни потреби каде е преставено творештвото на учениците од неколку училишта. Тие на најискрен начин ни ги испраќаат основните вредности на животот со бесконечно многу љубов. Имајќи го во предвид значењето на оваа изложба ни претставува особена чест и задоволство истата да биде презентирана пред пошироката јавност и поттик за подобар третман на лицата со посебни потреби.

_______________________________

Фотографии од отворањето на изложбата во Мала станица.

 

no comments

Read more...

Свечено отворање на изложбата „Трансфигурирање“ на НГМ во Прага

Изложбата, на која се поканети голем број гости и претставници на дипломатскиот кор, претставува централна активност во одбележувањето на 20-годишнината од воспоставувањето на дипломатските односи со Чешката Република во чии рамки, во текот на целата година, беа презентирани повеќе културни содржини.

transfiguriranje Ceska

Во организација на Националната галерија на Македонија, во Чешкиот центар во Прага, Чешка, на 27 ноември 2014 година, во 18 часот ќе се отвори изложбата Трансфигурирање на која излагаат македонските уметници:

Јован Шумковски, Ѓорѓе Јовановиќ, Ирена Паскали, Велимир Жерновски, Мирна Арсовска, Марија Сотировска, Игор Тошевски, Нада Прља, Игор Сековски, Антони Мазневски, Борис Шемов, ОПА, Искра Димитрова, Александар Спасоски, Атанас Ботев, Жанета Вангели, Вана Урошевиќ, Александар Станковски, Дијана Богдановска, Благоја Маневски и Славица Јанешлиева
Куратор на изложбата е Ана Франговска.

Јован Шумковски
Фото-инсталацијата која е дел од проектот “R=1:2 и 1:200″, всушност говори за трансфигурација на градот Скопје во град со помали димензии и размер 1:200, создаден од најдени материјали. Овој град Шумковски го гради за неговиот пријател од детството Ноне – мал човек, чиј размер е всушност 1:2 во однос на нормалниот човек. Висината на човекот и точката на неговото гледање се референтни единици на секое картографско мерење и исцртување, оттука таа не служи само да се измери светот, туку и односот на човекот кон светот.

Ѓорѓе Јовановиќ – кутии во простор
Инсталацијата „Дневник 1“ е инсталација составена од трансформирани готови објекти (најдени кутии, искористени тетрапак пакувања и слично) кои стануваат медиум врз кој се пренесуваат разновидни доживеалици од секојдневието на авторот со еден специфичен номадско – стилски пристап, користејќи различни сретства и ликовни јазици за да ја трансформира реалноста во една нова реалност. Тој преку интимните записи, слики и коментари, создава фрагментиран опис на руините на секојдневието.

Ирена Паскали – видео
Во видеото „Essence“ Паскали говори за различни перспективи на себеидентификација. Трансфигурирањето од единка во мултимплицирана (клонирана) група е прашање на длабоко интимно чувство на манипулација, а елементот на лифт е елемент на движење, на време, на процес. Преплетувањата на перспективите, нивниот „пат“ и враќањето до самото јадро, преку повторено дејство, се самата суштина (Essence) која му се нуди на гледачот.

Велимир Жерновски – цртеж
„Aлиса…“ е циклус дела кои Жерновски ги посветува на ликот на девојчето од приказната за „Алиса од земјата на чудата“, но ставена во нов контекст, со поинакви аспирации. Користењето на поп-артистичкиот манир, со плохални површини и златни нијанси, користејќи лик од детски анимиран филм, лик кој треба да е сладок, игрив и позитивен, сега е ставен во емоционална состојба на страв, адекватно на брзото и агресивно секојдневие во кое постои атолеранција за другиот, другоста и идентитетот.

Мирна Арсова – објект во простор
Во видео инсталацијата „Носталгија“, Арсовска го рекреира искуството во иднината, со поместување на нејзината оска создава еден нов квалитет. Трансфигурирањето на идејата за време и минливост, предадена преку претставата на коњот, е финиширана со мобилен објект во кој единствено опашките од коњот се оние елементи кои не потсетуваат на одреден минат сегмент, на минатото, останато во сеќавањето само како емоција.

Марија Сотировска – ѕидна инсталација
Сотировска во „Обоена истрајност“ користејќи го елементот на круг како вечна трансформација, преку варијабилноста и интензивниот урбан колорит и фразите кои секојдневно го морат човековиот мозок, на еден суптилен и интригантен начин со попистичка лежерност на изразот трансфигурира состојба на мантра и на оптичко заведување на гледачот.

Игор Тошевски – објект во простор
Во објектот, дел од инсталацијата „Љубовта неразбирлива, секој проклет миг“, како и во голем дел негови дела, Тошевски говори за трансформација на општествените релации, за глобалните деформации во кои секако страда индивидуалноста и посебноста. Објектот е само еден модул на трансфигурирана мултимедијална реалност, во која преку територијално одбележани ready-made елементи Тошевски прави една општествено-политичка анализа со која комуницира со публиката.

Нада Прља – објект во простор
„Локал глобализам“ е инсталација која се состои од грамофони и грамофонски плочи на кои се аплицирани знамиња на припадници на повеќе заедници кои живеат во Македонија. Објектот обработува проблеми и односи на релација локално-глобално. Вклучените грамофони ги вртат плочите, по што знамињата стануваат сосема непрепознатливи, трансфигурирани, со што Прља говори за прашањата за идентитетот од една страна (поттиснат или спротивното агресивно нагласен), а од друга страна дека припадноста е еден модус со кој човекот е само број во статистичката аналитика на општествата.

Игор Сековски – дигитален принт
Сековски е автор кој во последните дела ја обработува сопствената состојба во која тој доживува разновидни интровертни, себе-анализирачки, само-критички состојби на генеалошко поврзување со одредени животниски видови во кои „современиот човек се претвора“ или пак на философски-зен начин прикажувајќи ја сопствената збунетост, неможност за донесување на финални одлуки, несигурност, чувство на припадност, претопување, млакост, немост. Аспектот во кој неговата фигура се „трансфигурира“ во заматена онтологија на блурирана фигура во движење алудира на поимот, кој е и наслов на делото: „Quo Vadis?”(Каде одиш?).

Антони Мазневски – објект
Пластичната органолика метафизика на Антони Мазневски индицира несовршена совршеност на материјалните елементи. Формата, обликот, движењето, еротичноста, пластичната перфектност во техничкиот процес се само дел од низовите преку кои се гради делото на Мазневски. Тоа самото по себе говори за оптичка трансфигурација на органски елементи во индустриски материјал, а вештачкиот сјај ја апострофира преносната идеја за еколошките модификации кон кои сме секојдневно се повеќе изложени.

Борис Шемов – дигитален принт
Во дигиталниот печат, од циклусот „Sharing extension“, Шемов прави дигитален колаж, користејќи голем дел информации од своите интимни наративи (дигитални предлошки), за да создаде еден нов, изменет приказ на безвремен наратив, кој на моменти добива апстрактно и метафизичко значење. Всушност базисот на неговиот интерес лежи во релациите и нивно подредување (социјални-меѓучовечки, меѓу елементите, меѓу медиумите итн.), емфазирајќи ги новите интернет технологии.

ОПА Професионалци – цртеж
„Фатени во мрежа“ е цртеж изведен со жарот на потезот на акционото сликарство, но она што произлегува во неговата анализа се прашања за неговата „надчовечка“ прецизност. ОПА Професионалци е уметничка група (Денис Сарагиновски и Слободанка Стевческа*), која се занимава со „вистинска“ уметност, враќајќи се на старите принципи на создавање уметност, или барем на старите медиуми, доведувајќи ја тенденциозно во прашање состојбата со уметноста во својата земја, па и глобално, од сите можни аспекти. ОПА Професионалци говорат за трансформација на улогата на уметноста и за манипулацијата како модус за постигнување на лажни вредности.
* позната на светската јавноста само како ОПА, група која претежно се занимава со видео, перформанси, дигитални графики, инсталации кои имаат исклучително општествено-политичка свесност

Искра Димитрова – објект во простор
Double – Femina alba, инсталација, 1996
Искра Димитрова, авторка со уметнички дефинирани и цврсти ставови за својот женски творечки јазик, преку перформативни (т.е. акциски) или преку интровертни експлорации ги обработува дискурсите на себството и идентификацијата пред сѐ, потоа на својата женска природа (истражувајќи ги и границите на андрогеност или бесполовата принципиелност), аспектите на физичкото наспроти духовното присуство/отсуство (користи одливки од своето тело или траги од него), стравот, медитативноста, пулсирањето. Трансфигурирачките процеси (видени низ различни призми) го определуваат „портретот“ на презентираното тело, кое балансира меѓу живата реалност и апстрактното ништо.

Александар Спасоски – видео
„Бродот кој никогаш не поминал“ е видео кое ја третира човековата реакција на урбани звучни сензации кои се нови, непознати и неочекувани. Тој ја трансфигурира реалноста на два града (Скопје и Минхен) низ кои тече непловна река, „вградувајќи“ во таа урбана слика звук на сирена од прекуморски брод, како симбол на трансмисија, пренос, комуникација од една страна или пак херметичност од друга страна.

Атанас Ботев – слика/цртеж
Платното „Лошиот трип на Делакроа предизвикан од неговите постојани конфронтации со Енгр“ на Ботев содржи луцидност, иронија, потсмев. Авторот, кој е прецизен цртач и современ номад, користи разновидни стилски пристапи (од стрип, преку хиперреализам, поп-арт, метафизичко сликарство, дадаизам, репродуцирања на историски стилови и автори), со колажирање на разновидни сижејни единици, прави современ трансфигуриран приказ на вечната борба помеѓу цртежот и сликарството (постојаната конфронтација помеѓу двата автори Делакроа и Енгр).

Жанета Вангели – дигитален печат
„Омаж на Ричард Принс или „Духовна Европа““ е дигитален принт на Жанета Вангели која прави интересен концепциски пандан на идејата за „Духовна Америка“ на познатиот светски фотограф Ричард Принс (фотографија на десетгодишната гола Брук Шилдс, фотографија која предизвикала многу скандали и дискусии и заради својата природа, но и за позицијата на современата уметност и нејзината автономија да биде критичар и анализатор на современите општествено-политички состојби) со симболот на „Горгоната“ како нејзина (на Вангели) алегорија за „Духовна Европа“. Симболиките на претставата на Медузата (која по грчката митологија е една од трите сестри Горгони) е всушност претстава за „превртливата и духовно дезинтегрирана Европа, која поседува смртоносен алтруизам и лукративна политичка коректност“.

Вана Урошевиќ – просторна инсталација
Просторната инсталација составена од свилени ткаенина ги трансфигурира границите меѓу личната и колективна свест и потсвест, созадавајќи еден нов призор кој се занимава со експликација на поимот страв, како и на универзалните човечки гревови и страдања. Извезената гротескна глетка изведена врз свила (материјал особен по својата тактилност), како и свилената „одора“ поттикнуваат на себеанализа и го трансформираат универзалното безвременско доживување на моралните општествени димензии на гревот и стравот во нивниот визуелен, естетички и сетилен контрапункт.

Александар Станковски – дигитален печат
Александар Становски во дигиталната графика „Лун – кралот на ноќта“, работена во неговиот дадаистичко-потсмевлив дух, како своевиден историски андерграунд, го обработува ликот на еден од најголемите „херои“ (автократи) на комунизмот, другарот Тито, како сексуален манијак. Оваа трансфигурација создава изместен, модифициран поглед кон сето она што некогаш за нас било „икона“, наметнато како став, знаење, учење, без слобода на поинакви пристапи.

Дијана Богдановска – фото инсталација
Во фото инсталацијата „Венци“ Дијана Богдановска, продолжува со своите истражувања на позицијата на жената во транзициските општества, застанати на беспаќе меѓу старото, традиционално, племенско поимање на жената во заедницата и нејзината современа позиција на еманципирана индивидуа со подеднакво право како и мажот. Трансфирацијата на женската фигура и нејзиното преплетување со флората е всушност споменатата спона, симболично предадена преку венецот како идиом за традиционалното крунисувањето на жените во планинските села, од една страна, а од друга како алегорија на победа – полова, политичка итн.

Благоја Маневски – инсталација од слики
Сегментот од „Логични слики“ е само фрагмент од инсталацијата од слики која Маневски ја има изградено во облик на ѕид или тродимензионален архитектонски објект, на тој начин менувајќи ја – трансформирајќи ја примарната функција на дводимензионалното уметничко дело во едно ново, поинакво поимање на сликарството како медиум, укинувајќи ја конвенционалната естетска и визуелна комуникација на самото дело.

Славица Јанешлиева – Ѕидна слика
Во ѕидната инсталација „Сенки“ Јанешлиева ги истражува „психолошките, социолошките и антрополошките гледишта поврзани со поимот сенка“. Оваа физичка појава отсекогаш била интересна и од појавен аспект, „но и како далечен, примитивен и непробирлив аспект на умот“. Трансфигурацијата на фигурата во сенка е и симболика за сите сеништа кои не следат, од личните па се до поопштите, општествени, социјални, генерирачки.

 

no comments

Read more...

VI Младински пролетен салон

Во Националната галерија на Македонија, објект Мала станица, на 25 ноември 2014 година, во 19 часот ќе се отвори VI Младински пролетен салон.

mladinski proleten salon 2

Барок, класицизам, модернизам, постмодернизам, футуризам, Скопје 2014, нови фасади, минато, сегашност и иднина… Термините што многу често го слушаме во последно време. Доживувањето на еден град се сведува на различни погледи од исто толку индивидуи, а не се прост збир на хоризонтали и вертикали

Да сте архитект, или да бидете во ситуација да решавате за својот град, што би сториле? Каква скулптура би поставиле на главниот плоштад, или на некое друго место? Како би го уредиле главното градско јадро? Класично или модерно? Традиционално или монументално? Автентично или превземено? Оригиначлно или копирано? Симетрично или хаотично? Комерцијално или интимно?

mladinski proleten salon 1

 

Ова се темата и прашањата кои се поставени на оваа изложба на која учествуваат повеќе средни училишта и факултети од Македонија.

no comments

Read more...

“Космички пејзажи” на Дејан Иванов – Маргуш во Мала станица

Во Националната галерија на Македонија, објект Мала станица на 18 ноември 2014 (вторник), во 20 часот, ќе се отвори изложба на Дејан Иванов, со наслов Космички пејзажи.

Margush pokana

Дејан Иванов – Маргуш како ликовен уметник не е фигуративен исто и како и неговиот ликовен свет. Тој е апстрактен и неговата експресија е речиси целосно одраз на спонтан несвесен ониризам на битието. Овој наш сликар повеќе сака да насетува отколку да дефинира. На свој начин ониризмот како специфичен слој е присутен и кај последните дела. Тој е инстинктивно импулсивен и колористички афективен. Овој импулсивен имагинациски ритам на експресионистичка апстракција, овде е скротен и доведен до еден кристализиран, речиси трансцендентен спокој. Сликите се целосно потопени во флуидот на една благо нагласена метафизичка атмосвера. Асоцојативниот свет на овие дела е стаен, духовно прочистен и ликовно рафиниран. Интересен лиризам кој сугерира тишина и нурнатост во чувството помеѓу мигот и вечноста. Раководејќи се од композициските аспекти на авторот, можеме слободно да речеме дека основна тема е просторот и пејзажот.

Нагласената концептуалност сугерира статичност во еден просторно-времески исечок, но статичноста на ликовниот свет на делата на нашиот сликар е само привидна. Таа е суптилно ритмизирана од фината игра на светлото и сенките, кои сугерираат не само статичен физички туку и жив онтолошки простор, кој е мобилен одвнатре. Токму тоа е значајното, бидејќи така сликите на Дејан Иванов – Маргуш не се експеримент на гол конструктивизам, туку добиваат една семантична длабочина која ја симболизира тивката радост и спокој на битието кој што го интерноризирало просторот- времето во себе. Морам да нагласам дека овде не станува збор за произволна опсервација.

Ако повнимателно се загледаме ќе приметиме дека мотивот на сликите на Иванов е композициски така поставен, што сугерира некаков засолнат простор во кој едвај трепери како стишан одблесок играта на светлото во миг издвоен од брзиот временски тек на минливоста. Намерно или случајно во херметизмот на сликите на Дејан Иванов – Маргуш го препознаваме императивот кој Маларме го поставуваше на поезијата, а кој важи за секој вид херметичка уметност, односно да се сугерира наместо да се именува. Токму сликите на Иванов ја следат интуитивно поетиката на тој императив.

no comments

Read more...