Годишната програма на Националната галерија на Македонија

 

Националната галерија на Македонија за 2017 година ќе понуди мошне квалитетна Програма од областа на визуелните уметности, поточно ликовната дејност, издавачката дејност, истражувачки и едукативни проекти, меѓународната билатерална и мултилатерална соработка.

boris shemov mala stanica

Сигурни сме дека оваа Програма ќе ги исполни очекувањата на љубителите на уметноста и целокупната публика, различните таргетни групи, посетители, ќе даде исклучителен придонес во образовниот процес со што ќе се потврди улогата и значението на нашата институција.

Меѓу позначајните проекти најнапред да ги најавиме ретроспективните изложби на македонските автори, доајенот на македонската модерна уметност Никола Мартиноски, потоа Борко Лазески, Петар Мазев и македонската авторка која долг низ години живее и твори во Париз, Франција – Евгенија Демниевска.

Од богатата колекција на Националната галерија на Македонија, годинава ќе бидат реализирани три проекти: самостојна изложба на Љубомир Ивановиќ-Љуба, Иван Мештровиќ: Литографии и тематската изложба „Урбаниот предел како тематски предизвик (урбан предел-слика-документ)“, дела од повеќе автори во сопственост на Националната галерија на Македонија.

Значајни индивидуални и групни претставувања како: „Теорија: постконцептуални цртежи, 2015/2016“- самостојна изложба на Зоран Попоски, „Фотографијата во Македонија до Првата светска војна“, истражување и изложба - Душан Мандиќ (претставник на групата IRWIN) „Die Welt ist Schon“, изложба на Јасмина Цибиќ – една од позначајните словенечки уметници со европско реноме, претставник на Словенија на Венецијанското биенале 2013 година во соработка со Музејот на современа уметност од Загреб, потоа изложба на Дритон Селмани во соработка со Националната галерија на Косово, самостојна изложба на академскиот сликар Бурхан Ахмети, самостојна изложба на Бен Камили, Берлин – Германија, графики на Евгениј Пантев, изложба на Мухамедали Алили, Џезаир Реџепи, Нина Бале, Шќипе Мехмети, Хељидон Ѓерг, фотографии на Богдановска/Велиу и други проекти.

Во текот на 2017 година ќе се превземат подготвителни истражувачки проекти: подготовки за ретроспективни изложби на Танас ЛуловскиДраган Поповски – Дада и Костадин Танчев – Динка. Kако еден од најзначајните настани кои ги отпочнуваме годинава, а ќе се реализира догодина во рамките на одбележување на јубилејот-70 години Национална галерија на Македонија е изложба на светски познатиот Анри Сала.

Анри Сала е еден од најголемите уметници на денешницата, уметник со албанско потекло, стекнува образование, твори и живее во Франција. Реализирал многубројни изложби насекаде низ светот, негови дела се наоѓаат во колекции на најзначајни светски музеи и галерии, особено во приватни колекции на софистицирани колекционери на уметност. Ја претставуваше Франција, како национален претставник, на 56-то Венециско Биенале во 2013 година. Неговите дела, видеа, се поезија, зрачат со својата едноставност и ефективност, совршено концепциски и изведбено.

Едукативната програма за 2017 година е мошне плодотворна и таа опфаќа, покрај останатите проекти и работилници, и неколку веќе востановени, јубилејни младински изложби како: „Х младински пролетен салон“, Годишна изложба на основни училишта од Скопје која годинава ќе биде во знак на Петар Мазев и многу други. Покрај подршка на образовниот процес, присатна е општествената одговорност и хуманот аспект кај проектите „Будење“ – работилница со аутистични деца и работилницата со изложба во насока на одбележување на 3-ти декември, ден на лица со посебни потреби. Националната галерија на Македонија е единствена институција од областа на културата која редовно се вклучува во светските кампањи кои ги анимираат овие категории на лица и подигнување на јавната свест. Едукацијата и работилниците се реализираат подеднакво во сите три објекти во опремени едукативни катчиња.

Од меѓународната соработка за 2017 година ја издвојуваме патувачката изложба „Есенција на егзистенција“ која ќе се реализира во Националната галерија во Приштина и изложбата на Теута Хоџа Имери во Македонскиот културен центар во Њујорк, САД.

Посебно место мора да издвоиме за големите инвестициски зафати кои оваа година, благодарение на поддршката на Министерството за култура на Р. Македонија, ќе ги започне и превземе Националната галерија на Македонија како реконструкција на објектот Мала станица, реконструкција на објектот Чифте амам, Конзервација и реставрација на паркот на скулптури – Даут пашин амам, внатрешни техничко – безбедносни зафати и многу слични интервенции кои дополнително ќе го подигнат нивото, безбедноста, квалитетот и задоволството во проектите на Националната галерија на Македонија. Особено треба да се спомене конзервацијата и реставрацијата на збирките кои се дел од движното културно наследство на Спомен куќата на Лазар Личеноски.

no comments

Read more...

Aпстракцијата во современото македонско сликарство и скулптура

На 29 декември (четврток), во 12 часот, во објектот Чифте амам на Националната галерија на Македонија, ќе биде поставена изложбата „АПСТРАКЦИЈАТА ВО СОВРЕМЕНОТО МАКЕДОНСКО СЛИКАРСТВО И СКУЛПТУРА“.

1117. Хаџи Бошков Петар, Торзо, 1964

Изложбата ретроспективно ја елаборира појавата и развојот на апстрактната уметност во современото македонско сликарство и скулптура од периодот на шеесеттите години на минатиот век до денес, потенцирајќи ја притоа непредметната уметност (во сите нејзини варијации) како доминантен израз (и) во македонската ликовна уметност од втората половина на дваесеттиот век до денес. Едновремено изложбата има за цел да потсети на можеби подзаборавените македонски уметници фасцинирани од оваа визеулна приказна, чие што творештво засекогаш останува неразделен дел не само на апстрактниот исказ туку на македонската уметност во целина. Дури и денес, во поодминатите години на постмодерната и новите медиуми, непредметната уметност е се’ уште тука, околу нас и во ателјеата на македонските уметници, иако можеби не и’ посветуваме доволно внимание.

1061. Мишев, Слика XLIX, 1992,

Она што можеби треба веднаш да се потенцира е чувството дека македонската апстракција, во сите нејзини изразни форми, уште од самиот почеток па се’ до денес делува сигурно, самосвесно, автономно. Поточно, во најголем дел, појавата (и развојот) на апстрактната уметност кај нас е производ на нужност а не само афинитет, сосема спротивно на некои можни дилема дали таа воопшто може да му биде блиска на македонскиот уметник. Во забрзаното чекорење кон „достигнувањето на светот“ во педесеттите години на минатиот век апстракцијата секако била првиот, или меѓу првите, предизвици. Односно, кај нас таа беше и културолошки и творечки предизвик! Таа, непредметната уметност, во сите нејзини изразни форми бргу стана доминантен творечки исказ на македонската ликовна сцена во тоа време. И се одржа до денешен ден, можеби не со таа силина и опфат, можеби не со таа бројност на приврзеници односно следбеници, но се’ уште како интересен предизвик, дури и за помладите постмодерни генерации.

717. Мазев Петар, Изгорен пејзаж, 1963

На изложбата се претставени осумдесетина дела од повеќе македонски уметници од сите генерации, меѓу кои Петар Мазев, Димитар Аврамовски-Гуте, Петар Хаџи Бошков, Миле Корубин, Борис Николовски, Ордан Петлевски, Иван Велков, Јордан Грабулоски, Борко Лазески, Слободан Филовски, Танас Луловски, Татјана Миљовска, Златко Глигоров, Благоја Маневски, Решат Ахмети, Влатко Миладинов и др.

Автор на изложбата е Златко Теодосиевски.

no comments

Read more...

Ретроспективна изложба „Вангел Наумовски“

Ве информираме дека во Националната галерија на Македонија, објект Даут-пашин амам, на 23 декември 2016 година (петок), во 19 часот ќе се отвори ретроспективната изложба „Вангел Наумовски“. На изложбата ќе бидат изложени стотина дела од сите творечки фази на Вангел Наумовски.

Vangel Naumovski 4

Со името на охридскиот сликар Вангел Наумовски се поврзани повеќе епитети – тој кај нас и во светот е секогаш претставуван како уникатен пример на сликар на чудесниот свет на длабочините на езерото и комплексноста на космосот, на задоволството, жената и љубовта…

Неговите поетски слики со виртуозен потег го доловуваат светот на границата помеѓу сонот и јавето, меѓу земјата и космосот, царствата на растенијата и цвеќето, убавините на охридските нимфи.

Волшебните светови на соништата на Наумовски се раѓаат од неговиот однос кон природата, опкружувањето, традицијата, митовите и стилски и тематски заземаат издвоено и препознатливо место со специфичното хуманистичко и пантеистичко чувствување на светот и на човекот во него.

Се чини премалку да се каже дека сликарството на Вангел Наумовски се одликува со исклучителна препознатливост.

Иако самоук сликар, тој се вбројува помеѓу малиот број уметници од Македонија кои достигнуваат најголема афирмација и надвор од нашата земја уште за време на своите најактивни творечки години. Со автентичен и препознатлив ликовен израз надвор од уметничките трендови, секогаш актуелен, сензибилен и повеќестрано креативен, на почеток е забележан во историјата на македонската (и пошироко, на југословенската) ликовна уметност како најистакнат претставник на т.н. „наивна уметност“, определби што се менуваат подоцна заради констатациите за неговото тежнеење кон фантастичниот надреализам.

Изложбата ќе трае до 28 февруари 2017 година.

Vangel Naumovski 3

Vangel Naumovski 2

Vangel Naumovski 1

no comments

Read more...

Изложба ,,Мојот универзум ‘’ во Чифте амам

На 5 декември (понеделник) 2016 година, со почеток од 13 часот во објектот Чифте амам ќе биде отворена изложбата ,, Мојот универзум ‘’.

3 (2)

Преку оваа изложба Националната галерија на Македонија го одбележува Меѓународниот ден на лицата со посебни потреби. Во таа насока беа организирани ликовни работилници на кои се изработуваа дела на стакло и коноп. На овие креативни работилници учество земаа учениците од ДУЦОР ,,Партенија Зографски” и Гимназиите СУГЦ ,,Орце Николов’’ и СУГЦ ‘’Јосип БрозТито’’.

Преку моделот на Социјална инклузија се развива чуство на толеранција и почит кон различностите, а низ прекрасна дружба тие создадоа уметност. Имајќи го предвид значењето на оваа изложба особена чест и задоволство ќе биде таа да биде презентирана пред пошироката јавност, а воедно да биде поттик за подобар третман за лицата со посебни потреби.

2 (3)

1 (4) Screen Shot 2016-12-03 at 8.37.24 PM

Screen Shot 2016-12-03 at 8.37.02 PM

 

no comments

Read more...

Изложба на уметнички слики од македонски автори, наследени во процесот на сукцесија на поранешна СФРЈ

Во Национална галерија на Македонија, објект Мала станица, на 3 декември 2016 година, во 12 часот ќе се отвори изложбата Уметнички слики од македонски автори, наследени во процесот на сукцесија на поранешна СФРЈ.

MNR pokana mak

На изложбата се застапени 46 уметнички дела и се поголем дел на уметнички слики од македонски автори преземени како движен имот во сукцесијата која и припадна на Република Македонија, а чиј што пат дотука воопшто не беше лесен.

Овие дела, од наши македонски автори, долги години ги украсувале просториите на амбасадите, конзулатите и мисиите на СФРЈ, а подоцна и на поранешните југословенски републики, недостапни за пошироката јавност, секое на различна дестинација, далеку од матичната Македонија.

Овие 46 дела се донесени од над 20 различни држави. Некои од нив пропатуваа од најдалечните Мексико, Каракас, Перу, Токио, Њујорк за конечно повторно да се најдат тука во Македонија, онаму каде што припаѓаат. Меѓу останатите автори на изложбата се застапени дела и од авторите Мартиновски, Личеновски, Коџоман, Мазев, Кондовски, Куновски, Темкова, Хаџи Бошков, Перчинков и други, чија што работа оставила голема трага во македонската култура, создадени во периодот по Втората светска војна, дела кои досега не биле изложени за широката културна јавност, дела кои ќе го збогатат културното наследство на Република Македонија.

no comments

Read more...

Групна изложба “Конекција 2” во Мала станица

Во Националната галерија на Македонија, на 1 декември 2016 година (четврток), со почеток од 19:30 часот ќе биде отворена групната изложба “Конекција 2”.

konekcija-2

На оваа изложба со свои ликовни дела ќе се претстават авторите кои се од различни градови на Македонија: Зоран Мише (Охрид), Павел Целкоски (Охрид), Горан Тричковски (Делчево), Перица Георгиев (Скопје), Марјан Ѕин (Струмица), Иво Пецов (Виница), Слободан Милошески (Скопје), Маријана Иванова (Виница), Јана Луловска (Скопје) и Јовица Миленов (Делчево). Изложбата вклучува дела од различни ликовни области – графика, сликарство, вајарство, плакат и фотографија.

Да се биде дел од современото културно живеење, значи да се биде дел од едно ново глобално поврзување и комуницирање, предизвикано пред се’ од развојот на новите технологии и начини за комуницирање. Да се биде поврзан, да се биде “конектиран и онлајн” денес е неопходен услов да се биде видлив, препознаен, успешен. Во сите области на културата и уметноста, во ликовните уметности посебно, поврзувањето, вмрежувањето, вештината на комуницирањето е подеднакво важна, колку што е важно делото на авторот, неговата содржина и порака. На светот и човештвото воопшто, никогаш поважна и поургентна не му била нужноста, од поврзувањето и културното комуницирање на автори и творци од културата, кои културата ја разбираат како благородна и најдобра мисија за креирање на подобар живот. Една од најважните димензии од дефинициите за културата и уметноста е токму оваа, тие заедно можат да го менуваат и светот и векот, кон подобро.

Концептот “Конекција 2” се појави со иницијативата на директорот на Културно-информативниот центар на Р. Македонија во Софија, Васко Шутаров и наиде на позитивен прием од ликовните уметници кои се наоѓаа во Софија и изразија спремност да соработуваат со нашиот културен Центар. Беа претставени повеќе групни изложби во различен авторски состав во бугарските градови: Велико Трново, Благоевград, Русе, Пловдив, Стара Загора, Созопол, Харманли и во Софија.

Со изложбата во Мала станица, групата автори од “Конекција 2” кои живеат, работат или студираат во Софија се претставуват пред домашната публика, за да ги зацврстат и продлабoчат своите контакти со колегите и публиката во Скопје.

no comments

Read more...

Изложба „Омер Калеши – 55 години творештво“ во Чифте амам

Hа 01 декември 2016 година (четврток), со почеток во 12 часот, во НУ Национална галерија на Македонија, објект Чифте амам, во Скопје, ќе се одржи свеченост по повод донацијата на ликовни дела од познатиот уметник Омер Калеши на општина Чаир.

omer-kaleshi-bw

На изложбата под наслов „Омер Калеши – 55 години творештво“ ќе бидат претставни вкупно 24 подарени слики кои потекнуваат од најновиот творечки опус на авторот, а домашната публика ќе има можност да ги запознае веднаш по нивното претставување во Виена, Австрија.

НУ Национална галерија на Македонија ја организира оваа изложба во рамките на своите годишни програмски активности поддржани од страна на Министерството за култура на Република Македонија, а во соработка со Општина Чаир.

Маестро Омер Калеши е реномиран албански ликовен уметник во Европа и светот. Студирал во Истанбул на академијата Мимар Синан, а од 1956 година живее во Париз како слободен уметник.

Во рамките на неделата посветена на Омер Калеши, која ја чествува скопската општина Чаир, освен изложбата на подарени дела, на 02 декември 2016 година (петок), во 11 часот, на вториот ден од оваа манифестација, во галерискиот простор Чифте амам (дел од НУ Национална галерија на Македонија), авторот ќе оствари едукативна средба со децата од основните училишта од оваа општина, на која и најмладата генарација ќе ја запознае со своето творештво.

По претставувањето на изложбата во Чифте амам, на 06 декември 2016 година (вторник) истата ќе биде промовирана во Институтот за духовно и културно наследство на Албанците во Скопје, каде делата кои се во сопственост на Општина Чаир ќе бидат трајно изложени за јавност во вид на постојана поставка во Галеријата посветена на Омер Калеши.

Воедно, ја користиме оваа прилика да Ве поканиме да присуствувате на активностите по повод неделата посветена на творештвото на сликарот Омер Калеши.

no comments

Read more...

Работилница “Моето име, мојата боја” во Мала станица

Еднодневна ликовна работилница Моето име, мојата боја во Мала станица.

omer-kaleshi-bwНа ден 28 ноември 2016 година, во новоотворениот детски едукативен центар на Национална галерија на Македонија, објект Мала станица ќе биде реализирана еднодневна ликовна работилница МОЕТО ИМЕ, МОЈАТА БОЈА на која ќе учествуваат ученици од основното училиште Даме Груев, под раководство на ликовниот едукатор Александар Таневски.

Активноста е поврзана со Денот на знамето на Република Албанија, а го чествуваат и припадниците на албанската етничка заедница во државава.

omer kaleshi 12345

no comments

Read more...

Ретроспективна изложба на Спасе Куновски

Изложбата на Спасе Куновски (1929 -1978) ќе се одржи на 9 декември 2016 година во Даут пашиниот амам со почеток од 19 часот.

Spase kunovski logor

…Tорзо од жена (црно торзо од кукла манекен), чиј површински текстил се расцепил и кај градите се „разголува“ фактура на дрво, а нозете од торзото, со подвезици. На едната нога сеуште стои прицврстена чорапа, а на другата – која исто така има дрвен инкарнат како градите – подвезицата е прицврстена со игла. Хипереалистично небо со облаци во средниот дел од сликата (минуваат низ торзото). Наместо глава декоративно извиени лимени ленти.

Муви кои во колона летаат пред облаците во изместена перспектива… Надреален штимунг, а сепак и некаква ведра, попистичка иконографија, која со својата директност опоменува за „современото несвесно разголување“ пред напредно-цивилизациските пролегоменони… само малку да доловам од понирањата во твоето дело „Залуден предизвик“, како штимунг за едно од делата…

spase kunovski 1

Македонската модерна уметност може да се гордее со името и делото на Спасе Куновски кое се повеќе, потврдено, го држи своето место под сводот на македонската култура и историја на уметноста. Тој е еден од ретките фигуративци со надреалистички интерес кој ќе го истражува овој стил целиот живот, без големи скокови и трчање по трендовите кои доаѓале преку тогашна Југославија од светот. Во овој стил тој успеал да ја најде својата база за изнедрување на сите потсвесни идеи, сеќавања, спомени, стравови, сфаќања за светот некогаш и сега, секако нудејќи и специфична опомена за светот утре.

Spase kunovski portret NGM

 

Неговите дела и во денешен контекст се современи и дискурзивни, што значи дека не се дела чиј моментум изминал, туку продолжуваат да остваруваат дијалог со реципиентот. Оттука сметам дека, како и секој творечки опус кој е жива материја подлежна на постојано нови преиспитувања и преџвакувања, и неговото дело ќе продолжи да побудува интерес и да биде тема на истражување на идните генерации, кои можеби на поинаков начин ќе ги толкуваат неговите дела и ќе ја „читаат“ пораката, барајќи асоцијативност во осаменоста предизвикана од технолошкиот напредок и дехуманизацијата на човештвото…

spse kunovski strashilo ngm

“Ars longa, vita brevis, occasio praeceps, experimentum periculosum, iudicium difficile“.

no comments

Read more...

Изложба на Мифтар Мемети во Чифте амам

Во вторник, 1-ви ноември во 19 часот во Чифте амам, Скопје ќе имате можност да присуствувате на отварањето на самостојната изложба на Мифтар Мемети.

miftar memeti plakat

На отворањето на изложбата со пригодна реч ќе се обратат директорот на Националната галерија на Македонија д-р Дита Старова Ќерими, господинот Фатмир Сулејмани декан на Филолошкиот факултет на Тетовскиот Универзитет воедно и близок пријател на авторот од детството и познатиот академски ликовен уметник и професор, господинот Решат Амети.

Сликарството на маестро Мифтар Мемети е емоционална претстава, блискот до луѓето со убедливост за фактичкото. Сликар кој дава предност на чувството на емоционалната природа, која понатака се развива за време на сликарскиот процес, што ќе рече дека сликата е таа која ја доближува до своите замисли следејќи ги неговте емоции и интелектуален предизвик. Неговите дела се резултат на драматичен настан, односно, тоа се слики на настани.

Уметникот кој од бојата прави уметност

Реинтерпретирање на заробени моменти, мигови од детството, енграми за атмосферата во домот и во грижливо негуваниот цветен двор…експресии, ликовни записи на моменти дури и продолжување и развој на мислата. Сведоштва за времето, носталгија пропратена со топлина во душата, впечатоци за поминатото детство, време во кое поминале најубавите и најсреќни детски денови. Сликарство кое со право може да се сврсти во групата на сликари-хроничари на времето и покрај силно акцентираната експресија со плохи и лирски нагласки.

Мифтар Мемети прави ликовни напори да ја запре минливоста на времето; со нежен лиризам ни ги препорачува старите прозори, врати, куќната порта, клупата и камењата во дворот кој одамна ја отслужиле својата намена под старата црешa а сега стојат како траен спомен, неминливост, вечност. Амбиентот сега и просторно и временски е дефиниран. Сликарот успеал успешно да ни ја долови и атмосферата на древноста и хармонијата која владеела во домашна градина. Засведоченост на едно одминато време, ликовна уметност со која уметникот не воведува во убавина во која се насетуваат нежни допири и рефлексии од исконот, од патината на времето. Мифтар Мемети со својата ликовна дарба создал возбудлива поетика во која ги споил времињата во вечност. Неговата уметност е со јасен и личен творечки сензибилитет со емотивна комуникација, што впрочем е негов најзначаен белег.

Тој е создавател на исконска убавина без да измислува ами ликовно да пресоздава природа, а емпириските нешта ја добиваат вистинската вредност. Делата на Мифтар Мемети се вистинска експресивно-лирска проповед, носталгичен бран од минатото.

Сликарството на маестро Мифтар Мемети е емоционална претстава, блискот до луѓето со убедливост за фактичкото. Сликар кој дава предност на чувството на емоционалната природа, која понатака се развива за време на сликарскиот процес, што ќе рече дека сликата е таа која ја доближува до своите замисли следејќи ги неговте емоции и интелектуален предизвик.

Неговите дела се резултат на драматичен настан, односно, тоа се слики на настани.

Љупчо Маленков

Изложбата ќе може да се погледне до 14-ти ноември.

no comments

Read more...