“APSTRAKSIONI NË PIKTURËN DHE SKULPTURËN MAQEDONASE”

Më datë 29 nëntor (e enjte) në ora 12, në objektin e Çifte Hamamit pranë Galerisë Kombëtare të Maqedonisë, do të prezantohet ekspozita “APSTRAKSIONI NË PIKTURËN DHE SKULPTURËN MAQEDONASE”.

717. Мазев Петар, Изгорен пејзаж, 1963Ekspozita, në mënyrë retrospektive e elaboron shfaqjen dhe zhvillimin e artit abstrakt në pikturën dhe skulpturën bashkëkohore maqedonase që nga periudha e viteve të 60-ta të shekullit të kaluar e deri më sot, duke e theksuar artin jomaterial (në të gjitha variacionet e tij) si shprehje dominante (edhe) në artin figurativ maqedonas nga gjysma e dytë e shekullit të 20-të e deri më sot.

Kjo ekspozitë njëherësh synon të na përkujtojë në artistët paksa të harruar maqedonas të entuziazmuar nga kjo storie vizuale, krijimtaria e së cilës përgjithmonë mbetet pjesë e pandarë, jo vetëm e shfaqjes abstrakte, por edhe të artit maqedonas në përgjithësi. Madje edhe ditëve të sotme, në vitet e vonshme të artit postmodern dhe medieve të reja, arti jomaterial është akoma këtu, rreth nesh edhe në atelietë e artistëve maqedonas edhe pse ndoshta nuk i përkushtojmë vëmendje të duhur.

Ajo që duhet menjëherë të theksohet është ndjenja se abstraksioni maqedonas, në të gjitha format e shprehjes së tij, që nga zanafilla e deri më sot, është i sigurt, koshient dhe autonom. Më saktësisht, në pjesën më të madhe, shfaqja (dhe zhvillimi) e artit abstrakt këtu tek ne është produkt i nevojës dhe jo vetëm afinitet, krejtësisht në kundërshtim me disa dyshime të mundshme nëse ai mund të jetë i afërt me artistin maqedonas. Në hapërimin e nxituar drejt “Arritjes së botës” në vitet e 50-ta të shekullit të kaluar, abstraksioni gjithsesi që ka qenë sfida e parë apo ndër sfidat e para. Përkatësisht, ai tek ne ishte sfidë kulturore dhe krijuese!

Arti jomaterial, në të gjitha format e shprehjes së tij në mënyrë të shpejtë u bë shprehje krijuese dominonte në skenën figurative maqedonase të asaj kohe. Dhe qëndroi stoik deri në ditët e sotme, ndonëse jo me atë fuqi dhe përfshirje, ndoshta jo me atë numër të ndjekësve, përkatësisht ithtarëve, megjithatë akoma si një sfidë interesante, madje edhe për gjeneratat e reja postmoderne.

Në këtë ekspozitë janë ekspozuar përafërsisht 80 vepra nga më shumë piktorë maqedonas të të gjitha gjeneratave, në mesin e të cilëve Petar Mazev, Dimitar Avramovski – Gute, Petar Haxhi Boshkov, Mile Korubin, Boris Nikolovski, Ordan Petlevski, Ivan Velkov, Jordan Grabuloski, Borko Lazeski, Slobodan Filovski, Tanas Lulovski, Tatjana Milovska, Zlatko Gligorov, Blagoja Manevski, Reshat Ahmeti, Vllatko Milladinov, etj.

Autor i ekspozitës është Zllatko Teodosievski.

no comments

Read more...

Еkspozita “Universi Im”

Të nderuar, Më 5 dhjetor (e hënë) të vitit 2016, me fillim në ora 13 në objektin e Çifte Hamamit do të hapet ekspozita “Universi Im”.

3 (2)Përmes kësaj ekspozite Galeria Kombëtare e Maqedonisë e shënon Ditën Ndërkombëtare të Personave me Aftësi të Kufizuar. Në këtë drejtim u organizuan punëtori të artit figurativ në të cilat u krijuan vepra në qelq dhe konop. Në këto punëtori kreative morën pjesë nxënës nga QShShAR “Partenija Zografski” dhe nga Gjimnazet: ShMQSh “Orce Nikollov” dhe SHMQSh “Josip Broz Tito”.

Përmes modelit të inkluzionit social zhvillohet ndjenja e tolerancës dhe respektit ndaj diversiteteve, ndërsa përmes shoqërimit të jashtëzakonshëm ata krijuan art.

Duke e pasur parasysh rëndësinë e kësaj ekspozite është nder dhe kënaqësi e veçantë e njëjta të prezantohet para publikut më të gjerë, dhe njëherësh të jetë një stimulim për trajtimin më të mirë të personave me aftësi të kufizuar.

2 (3)

no comments

Read more...

Ekspozitë e pikturave artistike të autorëve maqedonas, të trashëguara nga procesi i suksesionit të ish-RSFJ

Të nderuar, Ju informojmë se Galeria Kombëtare e Maqedonisë, objekti “Malla stranica”, më datë 3 dhjetor të vitit 2016, në ora 12:00 do të hapet ekspozita “Piktura artistike të autorëve maqedonas, të trashëguara nga procesi i suksesionit të ish-RSFJ.

MNR pokana mak

Në këtë ekspozitë janë përfshirë 46 vepra artistike, ndërsa pjesa më e madhe e pikturave artistike janë të autorëve maqedonas të marra si pronë e luajtshme që i takoi Republikës së Maqedonisë nga suksesioni, ndërsa procesi i transferimit të tyre nuk ishte aspak i lehtë.

Këto vepra, të autorëve tanë maqedonas, vite të tëra i zbukuronin hapësirat e ambasadave, konsullatave dhe misioneve të RSFJ-së, ndërsa më vonë edhe të ish-republikave jugosllave, të paaksesshme për publikun e gjerë, secila në destinacion të ndryshëm, larg atdheut – Maqedonisë.

Këto 46 vepra janë sjellë prej mbi 20 shteteve të ndryshme. Disa prej tyre udhëtuan nga Meksika e largët, Karakasi, Peru, Tokio, Nju Jork që përfundimisht sërish të gjenden këtu në Maqedoni, aty ku edhe e kanë vendin. Në mesin e autorëve të tjerë në këtë ekspozitë janë ekspozuar vepra edhe nga autorët: Martinovski, Liçenovski, Koxhoman, Mazev, Kondovski, Kunovski, Temkova, Haxhi Boshkov, Perçinkov etj., puna e të cilëve ka lënë gjurmë të thella në kulturën maqedonase, të krijuara në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore, vepra këto të cilat deri më tani nuk janë ekspozuar për opinionin e gjerë kulturor, vepra të cilat do ta zbukurojnë trashëgiminë kulturore të Republikës së Maqedonisë.

 

 

 

 

 

 

 

 

no comments

Read more...

“Omer Kaleshi – 55 vjet krijimtari”

Të nderuar, Ju njoftojmë se më datë 01 dhjetor 2016 (e enjte), me fillim në ora 12, në Galerinë Kombëtare të Maqedonisë, objekti Çifte Hamam, në Shkup, do të mbahet solemniteti me rastin e donacionit të veprave figurative të piktorit të njohur Omer Kaleshi për Komunën e Çairit.

omer-kaleshi-bwNë ekspozitën me titull: “Omer Kaleshi – 55 vjet krijimtari” do të ekspozohen gjithsej 24 piktura të dhuruara të cilat bëjnë pjesë në opusin më të ri krijues të autorit, ndërkaq publiku vendor do të ketë mundësi të njoftohet me të njëjtat fill pas prezantimit të tyre në Vjenë të Austrisë.

Galeria Kombëtare e Maqedonisë këtë ekspozitë e organizon në kuadër të aktiviteteve të veta programore vjetore të mbështetura nga Ministria e Kulturës së Republikës së Maqedonisë në bashkëpunim me Komunën e Çairit.

Maestro Omer Kaleshi është një piktor shqiptar me renome evropiane dhe botërore. Ka studiuar në Stamboll në Akademinë “Mimar Sinan”, ndërsa nga viti 1956 jeton në Paris si artist i lirë.

Në kuadër të javës së përkushtuar Omer Kaleshit, të cilën e shënon/kremton Komuna e Çairit, përveç ekspozitës së veprave të dhuruara, më datë 02 dhjetor të vitit 2016 (e premte) në ora 11, në ditën e dytë të këtij manifestimi, në hapësirat e Galerisë së Çifte Hamamit (pjesë e Galerisë Kombëtare të Maqedonisë), autori do të realizoj takim edukativ me fëmijët e shkollave fillore të kësaj komune, në të cilin do t’i njoftojë gjeneratat e reja me krijimtarinë e tij.

Pas prezantimit të ekspozitës në Çifte Hamam, më datë 06 dhjetor të vitit 2016 (e martë) e njëjta do të promovohet në Institutin për Trashëgiminë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, me ç’rast veprat në pronësi të Komunës së Çairit përgjithmonë do të jenë të ekspozuara për publikun në formë të ekspozitës së përhershme në Galerinë përkushtuar Omer Kaleshit.

Njëkohësisht, e shfrytëzoj këtë mundësi T’ju ftoj të merrni pjesë në aktivitetet me rastin e javës së përkushtuar krijimtarisë së piktorit Omer Kaleshi.

no comments

Read more...

“Emri im, Ngjyra ime” në Malla Stanica

omer-kaleshi-bw

Më datë 28 nëntor 2016, në qendrën edukative të sapo hapur për fëmijë të Galerisë Kombëtare të Maqedonisë, objekti “Malla Stanica” do të realizohet punëtori figurative njëditore, EMRI IM, NGJYRA IME në të cilën do të marrin pjesë nxënësit e Shkollës Fillore “Dame Gruev”, nën udhëheqjen e edukatorit artistik Aleksandar Tanevski.

Me këtë aktivitet shënohet Dita e Flamurit të Republikës së Shqipërisë, ndërsa të njëjtën e kremtojnë pjesëtarët e bashkësisë etnike shqiptare në shtet.

omer kaleshi 12345

no comments

Read more...

Еkspozita e pavarur e Miftar Memetit në Çifte Hamam

Të martë, më 1 nëntor, në ora 19:00 në Çifte Hamam – Shkup do të keni mundësi të merrni pjesë në hapjen e ekspozitës së pavarur të Miftar Memetit.

miftar memeti plakat

Në hapjen e ekspozitës fjalë përshëndetëse do të mbajë drejtoresha e Galerisë Kombëtare të Maqedonisë Dr. Dita Starova Qerimi, zotëri Fatmir Sulejmani dekan në Fakultetin Filologjik pranë Universitetit të Teovës njëherësh edhe mik i ngushtë që nga fëmijëria me autorin dhe artisti akademik i artit figurativ z.Reshat Ameti.

Piktura e maestro Miftar Memeti është një tablo emocionale, afërsi me njerëzit me bindje për faktiken. Piktor i cili përparësi i jep ndjenjës së natyrës emocionale, e cila pastaj zhvillohet përgjatë kohës së procesit të pikturimit, që do të thotë se piktura është ajo e cila i afrohet imagjinatës së tij duke i ndjekur emocionet dhe sfidat intelektuale të tij. Veprat e tij janë rezultat të ngjarjeve dramatike, përkatësisht, ato janë piktura të ngjarjeve.

Artisti i cili nga ngjyra bën art

Riinterpretim i momenteve të robëruara, çaste nga fëmijëria, engrame për atmosferën shtëpiake dhe për kopshtin me lule të kultivuar me kujdes… ekspresione, regjistrime artistike të çastve madje edhe vazhdimësi dhe zhvillim të mendimit. Dëshmi për kohën, nostalgji e shoqëruar me ngrohtësi në shpirt, përshtypje për fëmijërinë e kaluar, kohë në të cilën kanë kaluar ditët më të bukura dhe më të lumtura fëmijërore. Pikturë, e cila me të drejtë mund të rreshtohet në grupin e piktorëve-kronistë të kohës edhe përkrah ekspresionit fuqimisht të theksuar me perceptime lirike.

Miftar Memeti bën impenjime lirike për ta ndaluar kalueshmërinë e kohës; me një lirizëm të brishtë na i rekomandon penxheret e vjetra, dyert, portën e shtëpisë, stolin dhe gurët e oborrit të cilët kaherë e kanë kryer punën e tyre nën qershinë e vjetër, ndërsa tani qëndrojnë si një kujtim i përhershëm, i përjetshëm. Tani, ambienti është përcaktuar edhe në asketin hapësinor edhe në atë kohor. Piktori me sukses ka arritur ta përcjellë atmosferën e lashtësisë dhe harmonisë e cila ka mbizotëruar në kopshtin e shtëpisë. Dëshmi e një kohe të kaluar, art figurativ me të cilin artisti na fut në bukurinë në të cilën ndihen refleksione dhe kontakte të hajthshme iskonike nga lashtësia e kohës.

Miftar Memeti me dhuntinë e tij artistike, ka krijuar poetikë emocionuese në të cilën epokat i ka bashkuar në përjetësi. Arti i tij ka një sensibilitet krijues të qartë dhe personal me komunikim emocional, e që në të vërtetë është virtyti i tij më e rëndësishme. Ai është krijues i bukurisë iskonike pa sajime, madje në mënyrë artistike ta rikrijojë natyrën, ndërkaq gjërat empirike e fitojnë vlerën e vërtetë. Veprat e Miftar Memetit janë predikim i mirëfilltë lirik ekspresiv, valë nostalgjike nga e kaluara.

Piktura e maestro Miftar Memeti është një tablo emocionale, afërsi me njerëzit me bindje për faktiken. Piktor i cili përparësi i jep ndjenjës së natyrës emocionale, e cila pastaj zhvillohet përgjatë kohës së procesit të pikturimit, që do të thotë se piktura është ajo e cila i afrohet imagjinatës së tij duke i ndjekur emocionet dhe sfidat intelektuale të tij. Veprat e tij janë rezultat të ngjarjeve dramatike, përkatësisht, ato janë piktura të ngjarjeve.

Lupço Malenkov

Ekspozita do të jetë e hapur deri në datën 14 nëntor.

Galeria Kombëtare e Maqedonisë

no comments

Read more...

Ekspozitë ndërkombëtare grupore “Vëzhgim pa vëzhgues”

Të hënën, më datë 17 tetor në ora 19:00 në Çifte Hamam, Shkup keni mundësi të merrni pjesë në hapjen e Ekspozitës ndërkombëtare grupore “Vëzhgim pa vëzhgues” e cila është ekspozitë që përbëhet nga vepra në të cilat si motiv dhe “objekt” shfaqet prania e njeriut, trupi, figura dhe truporja dhe “modifikimet” e tyre nga aspekti i reflektimeve artistike dhe perceptimeve autoriale.

nav

Së këtejmi, përveç kontekstit subjektiv, veprat i shprehin edhe aktualitetet/aspektet socio-kolturore nga të cilat burojnë dhe krijohen këto “tema”.

Përcaktimi “tematik” i ekspozitës është i kuratorëve Dejan Bugjevac dhe Mira Gaqina, ndërsa prezantimin artistik e përbëjnë krijimet e realizuara gjatë viteve të fundit nga ana e autorëve: Mirna Arsovska (Maqedoni), Velimir Zhernovski (Maqedoni), Ino Zeljak (Kroaci), Verica Kovaçevska (Maqedoni/Zvicër), Julija Kran (Gjermani/Itali), Tijana Llukoviq (Serbi), Marija Qaliq (Serbi) dhe Goran Shkofiq (Kroaci).

Edhe pse krejtësisht të ndryshme, sa i përket aspektit vizuale, estetik, poetik dhe figurativ, përzgjedhja e veprave të ekspozitës vë në dukje gjëra të caktuara të përbashkëta dhe, para së gjithash, kjo është marrëdhënia artistike ndaj trupit/figurës si mekanizëm kompleks i ndjeshëm dhe fluid i ndërthurur me sensacione, perceptime, afekte dhe opinione të ndryshme, të cilat asnjëherë nuk mund të jenë mjaftueshëm të kaluara dhe të përhershme, përkatësisht gjithmonë janë të tanishme…

Ekspozita do të jetë e hapur deri më datë 30 nëntor.

Exposed_InoZeljak medium

Duell - Marija Calic_resize

Exposed_InoZeljak (6)_resize

no comments

Read more...

Еkspozita e pavarur e Sllavica Janeshlieva me titull “Sostojbi”

Ju informojmë se më datë 13.10.2016 (e enjte), me fillim në ora 20:00, në Galerinë Kombëtare të Maqedonisë, Qendra Multimediale “Malla Stanica” (“Stacioni i vogël”) do të hapet ekspozita e pavarur e Sllavica Janeshlieva me titull “Sostojbi” (“Gjendjet”).

Slavica Janeslieva Mala stanica horizontalen

Në projektin më të ri, Janeshlieva me gjuhën e saj kritike të drejtpërdrejtë dhe simbolike u bën vështrim dukurive kontroverse në shoqëri, në nivel lokal dhe global. Reagimet, dilemat dhe qëndrimet të cilat kanë të bëjnë me temat dhe gjendjet aktuale të cilat e krijojnë përditshmërinë (mos) funksionimin e shoqërisë, autorja i pasqyron përmes objekteve në të cilat me stilin specifik narrativ i jep komentet e saj lidhur me gjendjet. Duke shfrytëzuar sende të cilat janë në përdorim të përditshëm, Janeshlieva me intervenime të caktuara ua ndryshon kuptimin, me ç’rast ato shndërrohen në shenja të cilat janë bartëse të më shumë mesazheve asociative, pavarësisht se a kanë të bëjnë ato me problemet të cilat janë politike, sociale, arsimore etj., apo janë mënyrë me të cilën e shohim vetveten në pasqyra të cilat e deformojnë imazhin e realitetit.

Sllavica Janeshlieva Baçvarska ka lindur në vitin 1973 në Shkup. Në vitin 1996 ka diplomuar në Fakultetin e Arteve Figurative në Shkup, Dega Grafikë, në klasën e Prof. Zoran Jakimovski. Në vitin 1998 ka magjistruar në fakultetin e njëjtën, nën mentorimin e Prof. Dimitar Malidanov. Nga viti 2006 punon në Katedrën e Grafikës, pranë Fakultetit të Arteve Figurative, në Universitetin “Shën Cirili e Metodi” në Shkup. Në vitin 2016 e ka fituar titullin profesoreshë ordinere. Nga vitet 2008-2010 është prodekane në FAF.

Deri më tani ka realizuar gjithsej 23 ekspozita të pavarura në Shkup, Manastir, Gjevgjeli, Veles, Strumicë, Kumanovë, Kavadar, Bosvil (Zvicër), Bratisllavë (Sllovaki), Utreht (Holandë), Nju Jork (SHBA). Ka marrë pjesë në rreth 200 prezantime grupore ndërkombëtare dhe nacionale në mbarë botën, si rezultat i seleksionimeve të jurive të komisioneve ndërkombëtare, si dhe seleksionimeve kuratore.

Është fituese e trembëdhjetë çmimeve, nga të cilat tre janë ndërkombëtare. Veprat e saj gjenden në koleksionet e 17 muzeve dhe galerive në Maqedoni, Serbi, Poloni, Francë, Hungari, Rumuni, Belgjikë, Finlandë, SHBA, Japoni dhe Itali. Është pjesëmarrëse e punëtorive të numërta, konferencave, kolonive dhe simpoziumeve, autore dhe bashkëpunëtore e pesë projekteve artistike hulumtuese, si dhe kuratore/kokuratore e tetë ekspozitave.

Ekspozita do të jetë e hapur deri më datë 24.10. 2016.

no comments

Read more...

“Njeriu i zakonshëm” i Zharko Basheski në Çifte Hamam

basheski 4

Bashkëpunimi shumëvjeçar i Galerisë Kombëtare të Maqedonisë dhe Drejtorisë së Kulturës dhe Artit rezulton me participimin e Galerisë në kuadër të manifestimit “Vera e Shkupit”

Kështu, edhe gjatë këtij viti, Projekti i programit vjetor të Galerisë Kombëtare të Maqedonisë do të prezantohet në hapjen solemne dhe fillimin e eventit “Vera e Shkupit 2016”. Hapja e këtij manifestimi do të bëhet në tempullin e artit, objektin Çifte Hamam, më datë 21 Qershor të vitit 2016 (e martë) në ora 20:00. Zharko Basheski është autor i kësaj ekspozite, me titull: “Njeriu i zakonshëm”, ndërsa kurator i Projektit është Goranço Georgievski.

Krijimtaria e Zharko Basheski është ekspozuar në më shumë galeri dhe muze, ka realizuar më shumë skulptura në hapësira publike (Aleksandri i Madh, Goce Dellçev, Dame Gruev, Shën Kirili e Metodi…) dhe ishte përfaqësues i Pavijonit Maqedonas në Bienalen Artistike Ndërkombëtare të 54 në Venecia, në vitin 2011. Interesimi i krijimtarisë së tij fokusohet kah njeriu, dhe së këtejmi edhe interesimi për qasje hiper-realiste në formësimin e konceptit të veprës, e cila në projektimin ideor e tejkalon hiper-realizmin dhe flet për jetën dhe realitetin në të cilin jetojmë.

Zharko Basheski nuk ikë nga aspektet e realitetit të jetës së njeriut dhe të qenit e tij në shoqëri, por fuqishëm i analizon dhe në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë na i transmeton pikëpamjet dhe konkluzionet personale përmes krijimtarisë së tij. Ai, duke bërë kërkime për përgjigjet gnoseologjike dhe ontologjike për njeriun na fut në një boshllëk autistik të jetesës së sotme socioshoqërore, por edhe në mundësinë e vetëhulumtimit, vetëzbulimit dhe vetndërtimit dhe në ndryshimin si të vizionit, ashtu edhe të së vërtetës për vetveten dhe për ekzistimin e njeriut.

Zharko Basheski është autor transparent për eksperimente ndaj kërkimit të shprehjes së re plastike dhe signaturës personale. Në provokimin, si të vetvetes ashtu edhe të të tjerëve, në dallgëzimet e tij eksperimentale në mënyrë koncize insiston të rrëfejë një storje të jetës së tij në pjesë, ta rrëfejë storjen e njeriut të zakonshëm dhe prej saj të formojë një tërësi të re dhe të rrumbullakuar. Në këtë mozaik të rrethanave, veprat më shumë e sugjerojnë leximin e tyre sesa vëzhgimin.

Qëllimi bazë i veprës së Basheskit është të shprehet liria e autorit të përkthimit të opinionin të përjetimit personal për botën në të cilën jetojmë dhe formësimin e tij estetik vizual si akt i vetnjohjes.

______________________________________________

no comments

Read more...

“Retrospectivë e fotografisë abstrakte” të Osman Demirit

Provokimi i zbulimit të papërfunduar
Drejtë retrospektivës së shkurtër kushtuar fotografisë abstrakte të Osman Demirit

osman demiri

Fotografia abstrakte, jo objektive, eksperimentale ose ndryshe e njohur edhe si fotografi konceptuare, është një mjet i krijimit të fotografive vizuale dhe dramatike që mbështetet mbi sensacionet primordiale të formës, ngjyrës, lakesës, më shumë se vet kuptimi. Ajo nuk manifeston lidhshmëri të drejtpërdrejtë me subjektin në përpikshmëri ose me botën e objektit, por krijmtaria varet nga pajisjet e mirëfillta fotografike, më pas nga proceset dhe materialet, por para se gjithash nga koncepti. Fotografia abstrakte mund të izoloj një fragment nga skena natyrore, me qëllim që ta mënjanoj kontekstin e tij esencial për vrojtuesin, dhe kjo mund të realizohet qëllimisht që të krijohet një pamje joreale e sendeve reale, ose një proces i tillë mund të përfshij edhe shfrytëzimin e ngjyrës, dritës, hijes, teksturave, formave dhe / ose formës që të bartet emocioni, sensacioni ose përshtypjet.

Fotografia mund të gjenerohet me shfrytëzimin e pajisjeve tradicionale fotografike siç është kamera, oda e errët ose kompjuteri, në raste të tjera ajo mund të krijohet pa shfrytëzimin e kamerës me manipulime të drejtpërdrejta të filmit, letrës ose mediumeve tjera fotografike, duke i përfshirë këtu edhe prezantimet digjitale.

Osman Demiri është një fotograf bashkëkohorë i yni, i cili filloi ta pushtoj skenën fotografike maqedonase me zgjidhjet e veta inventive që karakterizohen me një estetikë të jashtëzakonshme të prezantuar përmes fotografive abstrakte, përkatësisht konceptuare. Demiri e hulumton fotografinë gjatë tërë jetës së tij, fotografinë e vrojtuar nga objektivë të ndryshëm, me motive të ndryshme, interesa dhe prerogativë të natyrës tekniko – teknologjike. Artisti merret edhe me fotografinë dokumentuese, me fotografinë fotografike dhe me atë objektive, por mund të sajohet konkludimi se artisti ndjen sigurinë më të madhe dhe i realizon përafrimet më të suksesshme me artin figurativ, saktë përmes fotografisë abstrakte. Demiri deri më tani ka krijuar një fond të madh të fotografive konceptuare të cilat i ka grupuar nëpër seri dhe cikle, gjë që dëshmon se ai synon dhe krijon në mënyrë sistematike dhe kuptimore, dhe se nuk udhëhiqet nga instinktet dhe spontaniteti.

Te Osman Demiri, magjia e së panjohurës, në çaste të caktuara gjeneron shfaqje të cilat i ngjasojnë pëlhurave pikturale me parashenja të enformelit, op – artit ose me nuanca surreale, në një bashkëjetesë të ngjyrave, formave dhe dritës gjë që rezulton me zgjidhje të mrekullueshme të pllakateve – dizajnit, kurse te disa fotografi tjera mund të vërehet aura e pastër konceptuare që ngërthehet me një sinkretizëm asociativ bartës. Demiri nuk shfrytëzon përpunime kompjuterike dhe nuk shërbehet me magjinë e transformimeve elektronike dhe me transmetime, por te ai të gjitha shfaqet fitohen nga dora e parë, me aparatin digjital ose manual pa përpunime shtesë.

Vija dhe forma së bashku me zgjedhjen e shkëlqyer të sekuencës së selektuar, gjenerojnë sensacionin i cili sipas nevojës karakterizohet me vëllime të theksuara dhe me përmbajtje tredimensionale, kurse te zgjidhjet tjera mund të vërehet preciziteti i ngrirjes së fragmentit i cili ofron dy dimensionalitetin e pllakatit, dhe fitohet përshtypja se format janë përgatitur me ndihmën e programeve dhe veglave kompjuterike. Vija, në varësi nga tërësia ideore drejtë së cilës synon Demiri, në rastet konkrete gjeneron një “gjeometri të re” të shfaqjes, ose nga ana tjetër vijën e lakuar, gjarpëruake, butësi surreale të imazhit, që rezulton me sinkretizime të reja ideore dhe asociacione që nuk kanë asnjë pikë prekje me objektin burimorë, por si të tilla janë aglomeracione të pavarura artistike.

Drita dhe hija, edhe pse elemente esenciale të fotografisë abstrakte marrë në përgjithësi, edhe te Osman Demiri janë konkrete dhe esenciale gjatë krijimit të dramatikës, gjatë apostrofimit të formës, ngjyrës, teksturës së objekteve të përfshira në vet shfaqen artistike. Këto elemente e formësojnë përmbajtjen dhe “likuiditetin” e imazhit. Zbatimi i dritës pa hijet, nuk posedon kurrfarë rëndësie. Hijet nuk paraqesin një masë të thjeshtë të errët që do të kufizohet me dritën. Përkundër, hijet janë subjekte të gjalla, njësoj sikur edhe drita. Hijet e formojnë dritën, ato e fokusojnë vëmendjen e dritës. Me hijet krijohet një lojë plotësuese vizuale që ofron sensacionin, format gjeometrike ose transferimet dhe kompozimet hapësinore. Përmes hijeve krijohet aura e veprimit të prolonguar dhe sukcesiviteti, si dhe paralajmërimi i procesit pasues, përkatësisht aktorët e dinamikës.

Nga ana tjetër, tekstura, vetvetiu si parim, është e emfazuar me ndihmën e formës, hijes dhe dritës dhe gjithsesi ngjyrës. Ajo te Demiri, luan një rol tejet të rëndësishëm gjatë finishimit vizual. Është më se evidente, se ngjyra paraqet një prej parakushteve më esenciale për përkufizimin e ekspresionit vizual te autori ynë dhe me të mundësohet formimi i zgjidhjeve artistike figurative si ekzemplare të fotografisë së enformelit, të ngjashme me “pikturën e materies”.

Ngjyra kap vrullshëm vëmendjen e stimulon sistemin perceptues të vrojtuesit. Nga ana tjetër, ajo shërben që të ndaloj vëmendjen e tij një periudhë më të gjatë kohore. Nëse sytë e shikuesit shëtisin, ngjyra manifeston tendencën që ta rikthej vëmendjen prapa. Demiri i shfrytëzon ngjyrat e ngopura ose intensive, në varësi nga qëllimi i synuar. Në disa raste, akromatizmi (bardh – zi, ngjyrë hiri) dominon në llogari të teksturës dhe intensifikimit të dritës – hijes, kurse në raste tjera shfaqja intensive monokromatike është esenciale për arritjen e idesë. Ngjyrat kontrastuse, autori i shfrytëzon që ta zmadhoj dramatikën e fotografisë.

Abstrahimi dhe emfazimi, si dhe blurimi dhe mprehja, janë teknikat fotografike të cilat më shpesh shfrytëzohen që të arrihet koncepti i synuar dhe ideja në përgjithësi. Te Osman Demiri, këto mekanizma në realizimet fotografike janë mjaftë të shpeshta, së bashku me zmadhimin, përkatësisht me makro fotografimin. Dramatika kompozuese, gjatë realizimit të qendrës fokale, me ndihmën e mprehtësisë dhe qartësisë, është e theksuar përmes abstrahimit dhe mjegullimit të pjesëve tjera të tërësisë së kompozicionit, të plotësuar me kontraste kolorite ose me oponencë teksturale.

Këto deskripcione të përgjithshme lidhur me angazhimin krijues të artistit Osman Demiri, paraqesin kualifikimet specifike të “vjeruju”-së së tij fotografike në fushën e fotografisë abstrakte dhe si të tilla shfaqen në të gjitha ciklet dhe variacionet fotografike të artistit, në varësi nga diskursi fillestar lidhur me atë se cili është motivi themelorë i gjenerimit të ndonjë tërësie konceptuare. Në veprën “Sekreti”, theksi i vihet mistikës së kompozimeve, që ofrojnë asociacione të fshehura e që krijojnë distanca mistike në raport me të “vërtetën”. Vet titulli “Drita dhe hija”, paralajmërojnë interesimin tejet dominues në lidhje me këtë tërësi konceptuare, dhe kjo është loja vizuale dhe emfazimi me ndihmën e theksimit të kontrastit të shkaktuar nga bashkëngjitjet specifike të detajeve ose fragmenteve të dritës dhe hijes, mbi ndonjë motiv të caktuar. Dinamika dhe ritmika në këto fotografi është më se e theksuar, si dhe lineariteti me të cilin ofrohet fokusimi i interesimit në veprën konkrete. Te vepra “Ëndrrat e kuqe”, dominon nuanca e tonalitetit të kuq, me të gjitha nuancat përcjellëse të saja. Format, elementet tjera dhe parimet, janë të shfrytëzuara në favor të koloritit. Në veprën “Dialogu dhe kompromisi”, gjithashtu dominon vija që përcakton impaktin abstrakt, por edhe balancin në mes formave dhe trajtave, kontrasteve, dritës dhe hijes, tesktura është në nivel të dialogut ose arritjes së kompromisit dhe harmonisë së elementeve.

Si specifike manifestohen disa kolazhe të pastra konceptuare, të organizuara përmes një sukcesiviteti kauzal e të plotësuara përmes një asociacioni i shkurtër tekstual, që recipientit i ofron drejtime të ndryshme të interpretimit të veprës, gjë që haset në disa prej cikleve artistike.

Në veprat e Osman Demirit, formohen simulakrume, në vend të prezantimeve reale dhe gjatë kësaj dominon aspekti shpirtërorë. Edhe pse disa prej elementeve vizuale, kanë efektin e së njohurës, efekti final është dinamik dhe tërësisht abstrakt. Këto fotografi sfidojnë vrojtuesin që të lexoj prapa shfaqjes, kurse poetika dhe format universale i iniciojnë senzorët emocional.

Duke implementuar “Vizionin e ri” në suaza të fotografisë, Moholi Nagj ka shkruar: “… nuk mund të thuhet thjesht se është e parëndësishme se vallë fotografia krijon “art” ose jo. Ligjet e saja fondamentale, dhe jo mendimet e kritikëve të artit, do ti furnizojnë të gjitha metodat bazike për ta dëshmuar vlerën e saj të ardhme.” Ky “vizion i ri” në suaza të fotografisë, jo vetëm që është dëshmuar si tejet i rëndësishëm dhe me vlerë për zhvillimin e fotografisë bashkëkohore, por akoma krijon simulakrume të reja dhe versione të reja, siç është rasti ynë me shembullin e Osman Demirit, , që dëshmon në përgjithësi impaktin artistik të fotografisë në artin bashkëkohorë figurativ.

__________________________________________________

no comments

Read more...